Home > Historie > Geschiedenis

Geschiedenis Beneden-Leeuwen

Het ontstaan van Beneden-Leeuwen

Het was pastoor Mattheus Alphonsus van Weert, die het plan opvatte om aan 'de kop van de Waterstraat' in het zogenaamde 'Midden-Leeuwen' een flinke nieuwe kerk te bouwen.
De 'Waterstaatskerk' (zo genoemd omdat het ministerie van Waterstaat subsidie had verleend bij de bouw van de kerk) in Boveneind aan de dijk, vlakbij de Waterstraat, vertoonde vele gebreken en was bovendien te klein om alle parochianen te vestigen.

In 1895, bij het toedienen van het H. Vormsel in Leeuwen, had de bisschop van Den Bosch, monseigneur W. van de Ven, zelf pastoor Van Weert erop gewezen dat hij eigenlijk aan een nieuwe kerk moest denken. Op nieuwjaarsdag 1897 maakte pastoor Van Weert op de preekstoel bekend dat hij met de steun van de parochianen een nieuwe kerk wilde bouwen. Hij verzocht om in elke buurt wekelijks een collecte te houden, waarbij elek communicant tenminste één cent zou moeten offeren en van de gegoeden een grotere bijdrage werd verwacht. De collecte bracht veel te weinig op. Volgens de pastoor omdat er in het Benedeneind volop sprake was van een afzonderlijke kerk.

De pastoor sprak de historische woorden: 'Het Benedeneind moet ophouden met kakelen en eieren leggen.' Als het Benedeneind in drie dagen in staat was 50.000 gulden bijeen te brengen, zou de nieuwe kerk in het Benedeneind gebouwd worden. Aan die eis zou toch geen goed gevolg gegeven kunnen worden. Toch lukte het de benedeneinders om het geldbedrag op tafel te krijgen binnen de termijn. Het was ook de inwoners van het buurtschap Het Zand er veel aan gelegen dat er een nieuwe kerk in het Benedeneind zou komen, omdat zij dan niet meer naar het veel verderop gelegen Wamel hoefden te gaan kerken.

Ondanks bezwaren van de Boveneinders, moest de pastoor en het bisdom zich aan de gemaakte afspraak houden en er werd een nieuwe kerk gebouwd aan de Zandstraat in Benedeneind. En zo is de nieuwe Alphonsusparochie Beneden-Leeuwen in 1900 ontstaan. Pastoor van Weert werd de nieuwe pastoor en mocht op 16 augustus 1900 de kerk inwijden.

In 1912 werd het Patronaatsgebouw aan de Zandstraat in gebruik genomen en hiermee kreeg het dorp een volwaardig centrum. Ondernemers wisten zich te vestigen en er waren voldoende voorzieningen om te voorzien in de levensbehoefte. En ondanks het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog vond het leven in Beneden-Leeuwen zijn doorgang. De scheepsbouw zorgde voor veel werkgelegenheid. Maar er was onder de bijna 300 arbeiders ook ontevredenheid over de organisatie. Een staking, die landelijke aandacht kreeg, brak uit en hield drie maanden stand. De werf moest nadien steeds meer mensen ontslaan vanwege de teleurgang.
De fruitteelt, de landbouw, de mandenmakerijen en de klompenmakerijen konden niet al die werkloze arbeiders opvangen. De opkomst van de meubelfabrieken bezorgden vele gezinnen een nieuwe bron van inkomsten. De verdiensten waren niet hoog en het werk was zwaar, maar men kon dicht bij huis de kost verdienen. De watersnood van 1926 bracht opnieuw veel armoede en verdriet en er moest nadien hard gewerkt worden om weer een nieuw bestaan op te bouwen. De jaren dertig kende een recessie die ook doorklonk in het Land van Maas en Waal.

De Tweede Wereldoorlog brak uit. Meteen was er veel onrust vanwege een op handen zijnde evacuatie van het gebied. De inwoners werden afgevoerd naar vrachtschepen, die lagen afgemeerd aan de Strang. Maar na enkele dagen konden de bewoners huiswaarts keren en verliepen de eerste oorlogsjaren zonder al te veel rumoer. De meistaking van 1943 onder fabrieksarbeiders bracht veel tumult met zich mee. De Duitse bezetters accepteerden geen tegenstand en namen vele mensen gevangen. Uiteindelijk zijn tien mannen afgevoerd, waarvan er vijf meteen zijn geëxecuteerd. Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Beneden-Leeuwen.
Ook de laatste oorlogswinter heeft veel narigheid gebracht. Beneden-Leeuwen lag in de frontlinie en de Duitsers staken met regelmaat de Waal over om in Maas en Waal terreur te stichten. In de nacht van 6 op 7 oktober 1944 staken de Duitsers als represaille 40 dijkhuizen langs de Leeuwense Waalbandijk in brand.

Na de Tweede Wereldoorlog is het Land van Maas en Waal opnieuw begonnen om het bestaan weer op te bouwen. De economie groeide en de welvaart deed ook Beneden-Leeuwen aan. Het dorp ontwikkelde zich tot één van de grootste woonplaatsen van het Land van Maas en Waal. De gemeente Wamel, waaronder de drie kerkdorpen Beneden-Leeuwen, Boven-Leeuwen en Wamel vielen, hield op te bestaan en er vond in 1984 een herindeling plaats. In de nieuwe gemeente West Maas en Waal was de centrumfunctie voor Beneden-Leeuwen bestemd op het gebied van bestuur, onderwijs en cultuur. Het dorp heeft verreweg de meeste voorzieningen en het grootste inwonersaantal van de gemeente, namelijk 6800.

Heden ten dage heeft Beneden-Leeuwen een ruim winkelcentrum, een rijk verenigingsleven en zijn er veel bedrijven gevestigd. Er worden in Beneden-Leeuwen regelmatig grote evenementen georganiseerd. Regionaal bekend waren in de zeventiger jaren van de vorige eeuw de festiviteiten rond het 10-daagse dorpsfeest 'Leeuwen op Stelten'.
In de jaren negentig trokken tienduizenden mensen naar 'De Nacht van Leeuwen'. Tegenwoordig kennen we het jaarlijks terugkerende Lauwe On Light, De Dag van Leeuwen, het Dijkenloopweekend en het driejaarlijkse Lauwe On Ice.

Een dorp met actieve vrijwilligers en verenigingen, een bloeiend bedrijfsleven, een goed bestuursorgaan, een ruim winkelaanbod, goede voorzieningen en gastvrijheid. U bent er van harte welkom.

Sanibudget/Tempflex: voor de mooiste behaaglijke badkamer
Ruisseau Claire